Mısırlı sanatçı Ümmü Gülsüm, 04 Ocak 1973 tarihinde halk önünde son konserini verdi. Bu konserde bayılacak gibi olunca diğer konserleri iptal edildi. Son şarkısı olan “Hâkem Aleyna El-Hewa”yı (makam rast, ugniye, Söz: Muhammed Abdülvahab; Beste: Beliğ Hamdi) 13 Mart 1973 yılında stüdyoda bir sandalyeye oturarak kayıt için zorlukla okudu ve kayıt, yaklaşık on iki saat sürdü. Stüdyo kaydı yapılmasına ve 08 Nisan 1973’te Kahire Radyosu’nda ilk defa çalınmasına mukabil zikredilen eser, hiçbir zaman konserde okunamadı. Sağlığı giderek kötüleşmeye başladı. Bu arada yine 1973 yılında “Awqati Btehlaw” (makam rast, ugniyye. Söz: Muhammed Abdülvahab; Beste: Seyid Mekkevî) adlı muhteşem eserin udî Seyid Mekkevî ile elimizde olan prova kaydı, Ümmü Gülsüm’ün sesinin duyulduğu, bilinen son kayıt oldu. Söz konusu prova kaydında sanatçının yorgunluğu, sesinden anlaşılacak kadar dikkat çekmektedir. “Awqati Btehlaw”, halkın önünde Ümmü Gülsüm tarafından okunamadığı gibi stüdyo kaydı da yapılamadı.
Ümmü Gülsüm’e 21 Ocak 1975’te böbrek yetmezliği teşhisi kondu. Ümmü Gülsüm, “Hastaneye gidersem ölürüm” sözleri ile hastaneye yatmak istemediyse de durumun ağırlaşması üzerine hastaneye kaldırıldı. Kahireliler, kan vermek için hastanenin önünde kalabalıklar oluşturdular. Mısır ve Suriye millî radyoları, Ümmü Gülsüm’ün sağlık durumunu bildiren özel radyo yayınları yaparken Mısır’ın El Ehram Gazetesi de özel haber bültenleri yayınladı. Güzel sesli, mütevazı sanatçının vefat haberi 03 Şubat 1975 günü Mısır Radyosu’nda Kur’an-ı Kerîm okunarak duyuruldu. Ümmü Gülsüm, kalp ve böbrek yetmezliği sebebi ile vefat etti. Başta Mısır olmak üzere, Lübnan, Suriye ve başka ülkeler millî yas ilân ettiler. Ümmü Gülsüm’ün, devlet başkanlarının, bakanların katıldığı muazzam cenaze merasimi, yaklaşık 4 milyon kişinin katılımıyla Kahire’de gerçekleşti. Aynı şehirde İmam El-Şâfi Mezarlığı’na defnedildi.
Mısır Arap Cumhuriyeti, unutulmaz sanatçının vefatının ellinci yılı münasebetiyle 2025 yılını “Ümmü Gülsüm Yılı” ilân etti. “Ümmü Gülsüm ve Türkler” (Marfa Yay., Çev.; Melek Deniz Özdemir ve Ahmad Zakaria) kitabımızın Kahire’de 2025 yılında Arapça olarak basılmasından büyük mutluluk duyduğumuzu ifade etmek isteriz. Mütevazı çalışmamız “Doğu’nun Bitmeyen Şarkısı: Ümmü Gülsüm ve Türkler”, Ketebe Yay. tarafından Istanbul’da 2025 yılında basıldı.
Ümmü Gülsüm hakkında Türkçe bilgi veren ilk site olma özelliğini 2000 yılından beri muhafaza eden http://www. ummugulsum.com sayfalarının yirmi beşinci yıla ulaştığını, Allah’a hamd ederek paylaşmaktan mutluluk duyuyoruz.
Vaktiyle Arap dünyasından sonra en büyük hayran kitlesine sahip olduğu ve hep gelmek istediğini ifade ettiği Türkiye’de, büyük ses sanatkârı, bestekâr, udî, çok sevgili Ümmü Gülsüm’ü (ö. 1975) vefatının ellinci yılında, Cenâb-ı Allah’tan rahmet dileyerek anıyoruz.
Dr. Murat Özyıldırım
